Skrzydłokwiat: uprawa, pielęgnacja i kwitnienie

Skrzydłokwiat to jedna z niewielu roślin, które kwitną nawet z dala od okna. Ciemnozielone, błyszczące liście i białe, żaglowate kwiaty sprawiają, że wygląda elegancko przez cały rok, a pielęgnacja nie wymaga specjalnych umiejętności.

Ma też wygodną cechę dla zapominalskich: gdy brakuje mu wody, wyraźnie opuszcza liście, a po podlaniu w ciągu kilku godzin znów się podnosi. Trzeba tylko pamiętać, że jest trujący dla kotów i psów.

Pochodzenie, wygląd i odmiany

Skrzydłokwiat (Spathiphyllum) pochodzi z tropikalnych lasów Ameryki Środkowej i Południowej, gdzie rośnie w wilgotnym, zacienionym runie, często przy strumieniach. Należy do rodziny obrazkowatych, tak jak anturium czy monstera.

Tworzy kępę lancetowatych liści na długich ogonkach. To, co nazywamy kwiatem, to w rzeczywistości kwiatostan: biała pochwa (przysadka) otaczająca kolbę z drobnymi kwiatkami. Pochwa z czasem zielenieje – to naturalny etap przekwitania, a nie objaw choroby.

W sklepach dostępnych jest wiele odmian, różniących się głównie wielkością:

• Odmiany miniaturowe – do 30 cm, idealne na parapet lub biurko.
• Średnie, np. 'Chopin’ – 40-60 cm, najpopularniejsze, obficie kwitnące.
• Duże, np. 'Sensation’ – liście nawet do 1 m wysokości, roślina na podłogę; kwitnie skromniej.
• Pstrolistne, np. 'Domino’ – liście z białym marmurkiem; potrzebują nieco więcej światła.

Uprawa i pielęgnacja

Skrzydłokwiat lubi półcień, stale lekko wilgotną ziemię i ciepło przez cały rok – nie znosi przeciągów i chłodu.

Podłoże. Żyzna, przepuszczalna ziemia – uniwersalna z dodatkiem perlitu albo kory. Na dnie doniczki warstwa drenażu.

Woda. Podlewaj odstaną wodą w temperaturze pokojowej, a nadmiar z podstawki wylewaj. Opadające liście to sygnał, że roślina potrzebuje wody – ale nie warto doprowadzać do tego często, bo każde silne przesuszenie osłabia roślinę.

Liście. Duże liście szybko łapią kurz. Przecieraj je wilgotną ściereczką albo opłucz pod letnim prysznicem, osłaniając ziemię.

Jak sprawić, by kwitł

Skrzydłokwiat kwitnie głównie wiosną i latem, a dobrze prowadzony potrafi wypuścić kwiaty ponownie jesienią. Jeśli od dawna widzisz same liście, najczęściej winne jest światło.

1. Więcej światła. Skrzydłokwiat przeżyje w cieniu, ale kwitnie tylko w jasnym, rozproszonym świetle. Przestaw go bliżej okna wschodniego lub zachodniego.
2. Chłodniejsza przerwa zimą. Kilka tygodni w temperaturze 16-18°C i przy rzadszym podlewaniu sprzyja zawiązywaniu pąków wiosną.
3. Nawóz do roślin kwitnących. Od wiosny stosuj nawóz z większą zawartością fosforu i potasu niż azotu. Nadmiar azotu daje bujne liście kosztem kwiatów.
4. Nie za duża doniczka. Roślina w przestronnej donicy najpierw rozbudowuje korzenie i liście; lekko ciasna doniczka sprzyja kwitnieniu.
5. Dojrzałość. Młode sadzonki i świeżo podzielone rośliny potrzebują zwykle roku, zanim zakwitną.

Przekwitłe, zielone lub brązowiejące kwiatostany wycinaj przy samej nasadzie łodygi. Roślina nie traci wtedy sił na zawiązywanie nasion i szybciej wypuści nowe kwiaty.

Przesadzanie i rozmnażanie

Skrzydłokwiat przesadza się wiosną co 1-2 lata, a przy okazji łatwo go rozmnożyć przez podział.

Przesadzanie.

1. Przesadzaj, gdy korzenie wychodzą otworem w dnie albo roślina szybko przesycha po podlaniu.
2. Wybierz doniczkę szerszą tylko o 2-3 cm.
3. Wyjmij roślinę, otrząśnij starą ziemię i usuń zgniłe, ciemne korzenie.
4. Posadź na tej samej głębokości, uzupełnij świeżą ziemię i podlej.
5. Przez 2–3 tygodnie nie nawoź i trzymaj roślinę w półcieniu.

Rozmnażanie przez podział. To najprostsza i najpewniejsza metoda.

1. Przy przesadzaniu wyjmij roślinę z doniczki i oczyść korzenie z ziemi.
2. Rozdziel kępę rękami albo ostrym, czystym nożem na części, z których każda ma kilka liści i zdrowe korzenie.
3. Posadź każdą część w osobnej doniczce z wilgotną ziemią.
4. Przez kilka tygodni trzymaj młode rośliny w cieple, w półcieniu i przy wysokiej wilgotności powietrza – możesz przykryć je przezroczystą torebką, wietrząc codziennie.

Najczęstsze problemy

Większość kłopotów ze skrzydłokwiatem wynika z nieregularnego podlewania, suchego powietrza albo zbyt małej ilości światła.

Skrzydłokwiat a zwierzęta i powietrze w domu

Trujący dla kotów i psów. Według ASPCA skrzydłokwiat jest toksyczny dla zwierząt. Zawiera nierozpuszczalne kryształy szczawianu wapnia, które po nadgryzieniu podrażniają pyszczek i przewód pokarmowy: pojawia się ślinienie, pieczenie, wymioty i trudności w przełykaniu. Zatrucie rzadko jest groźne dla życia, ale jest bolesne – w razie objawów skontaktuj się z weterynarzem. Mimo angielskiej nazwy „peace lily” to nie jest lilia, więc nie wywołuje u kotów niewydolności nerek jak prawdziwe lilie. Ten sam sok podrażnia też skórę i usta dzieci, dlatego roślinę najlepiej stawiać poza ich zasięgiem.

Oczyszczanie powietrza. Skrzydłokwiat był jedną z roślin badanych w raporcie NASA z 1989 roku i w szczelnej komorze usuwał benzen, trichloroetylen i formaldehyd. W mieszkaniu ten efekt jest jednak znikomy – według analizy z Uniwersytetu Drexel zwykła wentylacja wymienia powietrze wielokrotnie szybciej, niż rośliny je oczyszczają. Skrzydłokwiat warto mieć dla urody i kwiatów, a o czyste powietrze zadbać wietrzeniem lub oczyszczaczem.

Źródła

• ASPCA – rośliny trujące i bezpieczne dla zwierząt
• Wolverton B.C., Johnson A., Bounds K., Interior Landscape Plants for Indoor Air Pollution Abatement, NASA, 1989
• Drexel University – omówienie badania Cummingsa i Waringa, 2019